Λευκός καπνός βγήκε τελικά από τις πολύμηνες διαπραγματεύσεις για την τύχη του TikTok στις Ηνωμένες Πολιτείες, με την ByteDance να προχωρά στην οριστική συμφωνία πώλησης του πλειοψηφικού πακέτου της πλατφόρμας, αποτρέποντας κυριολεκτικά στο παρά πέντε το «μαύρο» στις οθόνες 170 εκατομμυρίων Αμερικανών χρηστών.
Η συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε επίσημα πριν από λίγες ώρες, σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για το δημοφιλέστατο μέσο κοινωνικής δικτύωσης, τερματίζοντας μια μακρά περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας και νομικών διενέξεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Το «TikTok USDS Joint Venture», όπως ονομάζεται η νέα οντότητα, περνά πλέον ουσιαστικά υπό αμερικανικό έλεγχο, με την κινεζική μητρική εταιρεία να περιορίζεται σε ρόλο μειοψηφικού εταίρου.
Η «Αγία Τριάδα» της εξαγοράς
Το νέο ιδιοκτησιακό καθεστώς διαμορφώνει έναν εντελώς διαφορετικό χάρτη επιρροής. Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, η ByteDance διατηρεί ποσοστό περίπου 19,9%, ενώ το υπόλοιπο 80,1% περνά στα χέρια μιας κοινοπραξίας επενδυτών. Στο τιμόνι αυτής της κοινοπραξίας βρίσκονται τρεις ισχυροί παίκτες, ο καθένας με μερίδιο 15%: ο τεχνολογικός κολοσσός Oracle, το private equity fund Silver Lake και η επενδυτική εταιρεία MGX, η οποία εδρεύει στο Άμπου Ντάμπι.
Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης η οικογένεια του ιδρυτή της Dell, Michael Dell, καθώς και θυγατρικές της Susquehanna International Group. Τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου (CEO) στη νέα αμερικανική οντότητα αναλαμβάνει ο Adam Presser, μέχρι πρότινος επικεφαλής λειτουργιών της πλατφόρμας, ενώ ο νυν CEO του TikTok, Shou Chew, διατηρεί θέση στο επταμελές διοικητικό συμβούλιο.
Ο ρόλος της Oracle και το «κλειδί» του αλγορίθμου
Το πιο κρίσιμο σημείο της διαπραγμάτευσης, που αποτελούσε και το βασικό «αγκάθι» για τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές, ήταν ο έλεγχος του αλγορίθμου και η ασφάλεια των δεδομένων. Η λύση που προκρίθηκε δεν περιλαμβάνει την πλήρη μεταβίβαση του πηγαίου κώδικα –κάτι που το Πεκίνο είχε καταστήσει σαφές ότι δεν θα επέτρεπε– αλλά μια σύνθετη συμφωνία αδειοδότησης.
Συγκεκριμένα, η νέα εταιρεία θα αδειοδοτεί τον αλγόριθμο από την ByteDance, αλλά θα τον «επανεκπαιδεύσει» αποκλειστικά με δεδομένα Αμερικανών χρηστών. Εδώ αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο η Oracle. Η εταιρεία του Larry Ellison δεν είναι απλώς μέτοχος, αλλά ο εγγυητής της ασφάλειας. Όλα τα δεδομένα θα φιλοξενούνται στις υποδομές cloud της Oracle (στο πλαίσιο του λεγόμενου «Project Texas»), η οποία θα έχει την ευθύνη να ελέγχει τον κώδικα για τυχόν κερκόπορτες ή εξωτερικές παρεμβάσεις.
Πολιτικές προεκτάσεις και η στάση Donald Trump
Η χρονική συγκυρία της συμφωνίας δεν είναι τυχαία. Η οριστικοποίηση ήρθε ελάχιστες ημέρες πριν εκπνεύσει η προθεσμία που είχε θέσει η νομοθεσία της προηγούμενης κυβέρνησης Biden. Ο Πρόεδρος Donald Trump, στη δεύτερη θητεία του, έσπευσε να πιστωθεί την επιτυχία της συμφωνίας, κάνοντας λόγο για «διάσωση» της πλατφόρμας.
Σε ανάρτησή του στα social media, ο Αμερικανός πρόεδρος ευχαρίστησε μάλιστα τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ, για την έγκριση της συμφωνίας, τονίζοντας πως το TikTok θα ανήκει πλέον σε «μια ομάδα σπουδαίων Αμερικανών πατριωτών και επενδυτών». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την πολιτική στροφή του Τραμπ, ο οποίος από φανατικός πολέμιος της εφαρμογής το 2020, μετατράπηκε σε υπερασπιστή της, αναγνωρίζοντας προφανώς τη δύναμή της στο νεανικό εκλογικό κοινό.
Τι αλλάζει για τους χρήστες και την αγορά
Για τον μέσο χρήστη που σκρολάρει ατελείωτα στο For You Page, η αλλαγή ιδιοκτησίας θα είναι αόρατη. Η εφαρμογή θα συνεχίσει να λειτουργεί όπως πριν, χωρίς διακοπές ή αλλαγές στο interface. Ωστόσο, σε επίπεδο αγοράς, η συμφωνία δημιουργεί νέα δεδομένα.
Οι διαφημιστές, που μέχρι τώρα τηρούσαν στάση αναμονής λόγω του φόβου της απαγόρευσης, αναμένεται να επιστρέψουν δυναμικά, διοχετεύοντας κονδύλια που ίσως είχαν μεταφέρει στα Instagram Reels ή τα YouTube Shorts. Παράλληλα, η είσοδος θεσμικών επενδυτών όπως η Silver Lake προμηνύει μια πιθανή μελλοντική εισαγωγή της νέας εταιρείας στο χρηματιστήριο, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο οικονομικής εκμετάλλευσης της πλατφόρμας.
Η συμφωνία αυτή κλείνει ένα κεφάλαιο τεχνολογικού ψυχρού πολέμου, αποδεικνύοντας ότι όταν τα οικονομικά συμφέροντα είναι τεράστια –η αξία του αμερικανικού κλάδου του TikTok αποτιμάται σε δεκάδες δισεκατομμύρια– οι γεωπολιτικές κόκκινες γραμμές τείνουν να γίνονται πιο ευέλικτες. Μένει να φανεί αν το μοντέλο της «ελεγχόμενης ανεξαρτησίας» που επιβλήθηκε στο TikTok θα αποτελέσει τον κανόνα για τις μελλοντικές διεθνείς τεχνολογικές δραστηριότητες.
