Σύνοψη
- Οι μηχανικοί του JPL της NASA δοκίμασαν ρότορες νέας γενιάς για μελλοντικά αρειανά ελικόπτερα, καταρρίπτοντας το φράγμα του ήχου σε συνθήκες προσομοίωσης.
- Μέσα στον θάλαμο προσομοίωσης 25-Foot Space Simulator, τα άκρα των ελίκων άγγιξαν τις 3.750 στροφές ανά λεπτό, φτάνοντας την ταχύτητα Mach 1.08 χωρίς να διαλυθούν.
- Η νέα σχεδίαση εξασφαλίζει 30% μεγαλύτερη ικανότητα άντωσης σε σχέση με το Ingenuity, επιτρέποντας τη μεταφορά βαρύτερων ωφέλιμων φορτίων.
- Τα δεδομένα ανοίγουν τον δρόμο για το πρόγραμμα SkyFall (2028), το οποίο στοχεύει στην αποστολή τριών προηγμένων ελικοπτέρων εξοπλισμένων με επιστημονικά όργανα.
Η αεροδυναμική συμπεριφορά εκτός της γήινης ατμόσφαιρας αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τους μηχανικούς της αεροδιαστημικής. Η επιτυχία του μικροσκοπικού Ingenuity απέδειξε ότι η ελεγχόμενη πτήση στον Άρη είναι εφικτή, ωστόσο η επόμενη μέρα της εξερεύνησης απαιτεί σκάφη ικανά να μεταφέρουν πραγματικό επιστημονικό εξοπλισμό, μπαταρίες υψηλής χωρητικότητας και προηγμένους αισθητήρες. Για να συμβεί αυτό, οι μηχανικοί έπρεπε να επανασχεδιάσουν τους ρότορες από το μηδέν, πιέζοντας τα υλικά κατασκευής στα όρια της φυσικής.
Η πρόσφατη δοκιμή που πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Jet Propulsion Laboratory (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια επιβεβαίωσε ότι τα όρια αυτά μπορούν να ξεπεραστούν με ασφάλεια, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο για την αεροπορία χαμηλού υψομέτρου στο ηλιακό μας σύστημα.
Πώς η NASA έσπασε το φράγμα του ήχου με τους νέους ρότορες;
Οι μηχανικοί του Jet Propulsion Laboratory δοκίμασαν τους ρότορες νέας γενιάς σε θάλαμο προσομοίωσης της αρειανής ατμόσφαιρας. Επιταχύνοντας στους 3.750 στροφές ανά λεπτό, τα άκρα των ελίκων έφτασαν την ταχύτητα Mach 1.08. Αυτό το τεχνολογικό επίτευγμα ξεκλειδώνει 30% αυξημένη ικανότητα άντωσης, επιτρέποντας στα μελλοντικά ελικόπτερα να μεταφέρουν βαρύτερα φορτία και επιστημονικά όργανα.
Το περιβάλλον του Άρη είναι εξαιρετικά αφιλόξενο για οποιοδήποτε παραδοσιακό αεροσκάφος. Η ατμοσφαιρική πυκνότητα στον Κόκκινο Πλανήτη αντιστοιχεί μόλις στο 1% αυτής που συναντάμε στο επίπεδο της θάλασσας στη Γη. Αυτό σημαίνει ότι τα πτερύγια των ελικοπτέρων έχουν απειροελάχιστο αέρα να “σπρώξουν” προς τα κάτω για να δημιουργήσουν την απαραίτητη άντωση. Για να αντισταθμιστεί αυτή η έλλειψη πυκνότητας, οι ρότορες πρέπει να περιστρέφονται με ταχύτητες πολλαπλάσιες σε σύγκριση με ένα συμβατικό γήινο ελικόπτερο.
Εδώ ακριβώς εμφανίζεται ένα κρίσιμο εμπόδιο: το φράγμα του ήχου. Στη Γη (στο επίπεδο της θάλασσας), ο ήχος ταξιδεύει με ταχύτητα περίπου 1.223 χλμ./ώρα. Ωστόσο, στον Άρη, εξαιτίας της εξαιρετικά αραιής, παγωμένης και πλούσιας σε διοξείδιο του άνθρακα ατμόσφαιρας, το φράγμα του ήχου εντοπίζεται πολύ χαμηλότερα, στα 869 χλμ./ώρα. Καθώς οι έλικες περιστρέφονται όλο και πιο γρήγορα για να κερδίσουν άντωση, τα άκρα τους πλησιάζουν γρήγορα αυτή την ταχύτητα. Όταν τα πτερύγια από ανθρακονήματα φτάσουν την ταχύτητα του ήχου, οι αεροδυναμικές δυνάμεις μεταβάλλονται δραστικά, προκαλώντας έντονους κραδασμούς που μπορούν κυριολεκτικά να διαλύσουν την κατασκευή.
Για να διασφαλίσουν ότι η νέα γενιά ρότορων αντέχει σε τέτοιες συνθήκες, οι ειδικοί του JPL τους μετέφεραν στον διάσημο θάλαμο προσομοίωσης 25-Foot Space Simulator. Οι μηχανικοί αφαίρεσαν τον ατμοσφαιρικό αέρα, αντικαθιστώντας τον με την ακριβή ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που απαιτείται για να προσομοιωθεί η πίεση και η σύνθεση της ατμόσφαιρας του Άρη. Λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο καταστροφικής αποτυχίας, ο θάλαμος επενδύθηκε εσωτερικά με βαριά μεταλλικά φύλλα, προκειμένου να προστατευτεί ο εξοπλισμός σε περίπτωση που τα πτερύγια διαλύονταν κατά τη διάρκεια της υπερηχητικής πτήσης.
Σε συνολικά 137 δοκιμαστικές λειτουργίες, οι ρότορες όχι μόνο δεν κατέρρευσαν, αλλά ξεπέρασαν τις αρχικές προσδοκίες. Ενώ η ομάδα θεωρούσε ότι θα ήταν επίτευγμα αν άγγιζαν το Mach 1.05, η τελική καταγραφή έδειξε σταθερή λειτουργία στο Mach 1.08 (3.750 rpm) παράγοντας 30% μεγαλύτερη άντωση.
Το μέλλον ονομάζεται Project SkyFall
Η δημιουργία ελίκων ανθεκτικών σε υπερηχητικές ταχύτητες δεν είναι απλώς μια θεωρητική άσκηση φυσικής, αλλά ο πυρήνας της στρατηγικής της NASA για την επόμενη δεκαετία. Το Ingenuity (το οποίο ολοκλήρωσε την αποστολή του έχοντας γράψει ιστορία το 2021) ήταν αποκλειστικά ένα πείραμα επίδειξης τεχνολογίας. Δεν μετέφερε επιστημονικά όργανα για ανάλυση του εδάφους ή της ατμόσφαιρας.
Τα νέα δεδομένα από τις δοκιμές ενσωματώνονται άμεσα στο επερχόμενο Project SkyFall. Σύμφωνα με τον τρέχοντα σχεδιασμό, η NASA σκοπεύει να στείλει τον Δεκέμβριο του 2028 τρία προηγμένα ελικόπτερα επόμενης γενιάς. Η σχεδίαση των ρότορων του SkyFall (δίφυλλη διάταξη, ελαφρώς μακρύτερα πτερύγια σε σύγκριση με το Ingenuity) τους επιτρέπει να φτάνουν παρόμοιες υπερηχητικές ταχύτητες με ελαφρώς λιγότερες στροφές (3.570 rpm). Με την αυξημένη άντωση κατά 30%, τα νέα αυτά σκάφη θα είναι ικανά να φέρουν κάμερες υπερ-υψηλής ανάλυσης, φασματόμετρα, βαρύτερες μπαταρίες και εξοπλισμό επικοινωνίας.
Αυτός ο στόλος θα μπορέσει να χαρτογραφήσει δύσβατες περιοχές, να αναλύσει геологиκά δείγματα από απόσταση και να προετοιμάσει το έδαφος (ή καλύτερα, τον αέρα) για τις μελλοντικές ρομποτικές και επανδρωμένες αποστολές, συλλέγοντας δεδομένα που είναι αδύνατον να εξασφαλίσουν τα επίγεια rovers.
*Μπορείτε πλέον να προσθέσετε το Techgear.gr ως Προτιμώμενη Πηγή ενημέρωσης για τις αναζητήσεις σας στο Google Search!
