Με το βλέμμα στραμμένο στο 2027, η Κίνα ολοκληρώνει τις προετοιμασίες για την εκτόξευση του τηλεσκοπίου Xuntian (CSST), ενός φιλόδοξου εγχειρήματος που υπόσχεται να προσφέρει στους επιστήμονες μια πανοραμική θέα του Σύμπαντος, ανώτερη από οτιδήποτε έχουμε δει μέχρι σήμερα σε αυτό το φάσμα.
Οι πρόσφατες εξελίξεις, με την επιτυχή ολοκλήρωση των προσομοιώσεων απόδοσης, επιβεβαιώνουν ότι το «Κινεζικό Διαστημικό Τηλεσκόπιο Σταθμού» (όπως είναι η επίσημη ονομασία του) δεν αποτελεί απλώς έναν ανταγωνιστή των υπαρχόντων οργάνων, αλλά ένα εργαλείο που έρχεται να συμπληρώσει και να επεκτείνει τις δυνατότητές μας στην κατανόηση του κόσμου.
Ένας «ευρυγώνιος» διάδοχος του Hubble
Το Xuntian έχει σχεδιαστεί με εντυπωσιακές τεχνικές προδιαγραφές. Αν και το κύριο κάτοπτρο του, διαμέτρου 2 μέτρων, είναι ελαφρώς μικρότερο από το κάτοπτρο των 2,4 μέτρων του Hubble, η πραγματική του δύναμη κρύβεται στην ευρύτητα του βλέμματός του.
Σύμφωνα με τους σχεδιαστές του και τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Research in Astronomy and Astrophysics, το Xuntian διαθέτει οπτικό πεδίο περίπου 300 φορές μεγαλύτερο από αυτό του Hubble. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι, ενώ διατηρεί παρόμοια υψηλή ανάλυση, μπορεί να χαρτογραφήσει τον ουρανό με ασύλληπτη ταχύτητα. Φανταστείτε τη διαφορά ανάμεσα στο να κοιτάτε τον κόσμο μέσα από ένα καλαμάκι και στο να τον παρατηρείτε με έναν ευρυγώνιο φακό υψηλής ευκρίνειας. Αυτή η δυνατότητα θα επιτρέψει στο τηλεσκόπιο να σαρώσει το 40% του ουρανού κατά τη διάρκεια της δεκαετούς αποστολής του, δημιουργώντας έναν άνευ προηγουμένου χάρτη του Σύμπαντος.
Το σημαντικότερο στοιχείο του συστήματος είναι μια κάμερα ανάλυσης 2,5 δισεκατομμυρίων pixels. Αυτός ο αισθητήρας-γίγαντας θα καταγράφει δεδομένα από το εγγύς υπεριώδες έως το εγγύς υπέρυθρο φάσμα, προσφέροντας εικόνες κρυστάλλινης διαύγειας που θα τροφοδοτήσουν την έρευνα για δεκαετίες.
Στρατηγική τροχιά και «συγκατοίκηση» με τον Tiangong
Μία από τις πιο έξυπνες καινοτομίες του προγράμματος Xuntian είναι η επιλογή της τροχιάς του. Το τηλεσκόπιο δεν θα είναι απομονωμένο στο Διάστημα. Αντίθετα, θα κινείται σε χαμηλή γήινη τροχιά, ακολουθώντας την ίδια πορεία με τον κινεζικό διαστημικό σταθμό Tiangong.
Αυτή η «συγκατοίκηση» λύνει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των διαστημικών τηλεσκοπίων: τη συντήρηση. Ενώ το Hubble χρειάστηκε ειδικές, δαπανηρές και επικίνδυνες αποστολές με τα διαστημικά λεωφορεία για να επισκευαστεί και να αναβαθμιστεί, το Xuntian έχει τη δυνατότητα να προσδεθεί αυτόνομα στον σταθμό Tiangong. Εκεί, οι Κινέζοι αστροναύτες θα μπορούν να πραγματοποιούν διαστημικούς περιπάτους για να αντικαταστήσουν εξαρτήματα, να επιδιορθώσουν βλάβες ή να εγκαταστήσουν νέα όργανα, επεκτείνοντας έτσι τη ζωή και τις δυνατότητες του τηλεσκοπίου πολύ πέρα από τον αρχικό σχεδιασμό.
Κυνηγώντας τα μυστικά της Σκοτεινής Ύλης
Οι επιστημονικοί στόχοι του Xuntian είναι εξίσου μεγαλεπήβολοι με την κατασκευή του. Η κύρια αποστολή του εστιάζει στα δύο μεγαλύτερα μυστήρια της σύγχρονης κοσμολογίας: τη Σκοτεινή Ύλη και τη Σκοτεινή Ενέργεια. Αυτές οι αόρατες δυνάμεις, που αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του Σύμπαντος και καθορίζουν τη διαστολή του, παραμένουν ουσιαστικά άγνωστες. Η ικανότητα του Xuntian να χαρτογραφεί τεράστιες περιοχές του ουρανού θα επιτρέψει στους επιστήμονες να μελετήσουν τις λεπτές βαρυτικές επιδράσεις της σκοτεινής ύλης στη μορφή των γαλαξιών και να ελέγξουν τα μοντέλα της κοσμικής εξέλιξης.
Επιπλέον, το τηλεσκόπιο θα φέρει εξειδικευμένα όργανα, όπως φασματογράφους και έναν στεμματογράφο για την απεικόνιση εξωπλανητών. Η μελέτη του σχηματισμού και της εξέλιξης του Γαλαξία μας, η παρατήρηση της γέννησης άστρων και η αναζήτηση νέων κόσμων βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα. Το Xuntian θα λειτουργήσει ως ένα πολυεργαλείο, ικανό να προσαρμόζεται σε διαφορετικά ερευνητικά ερωτήματα.
Η επόμενη μέρα για την Κινεζική αστρονομία
Η πρόσφατη ολοκλήρωση των προσομοιώσεων end-to-end, οι οποίες έλεγξαν τη λειτουργία των οπτικών συστημάτων και των επιστημονικών οργάνων σε ρεαλιστικές συνθήκες, έδωσε το «πράσινο φως» για την τελική φάση της κατασκευής. Ο Xu Shuyan, επικεφαλής σχεδιαστής του οπτικού συστήματος, επιβεβαίωσε ότι όλα τα υποσυστήματα έχουν αναπτυχθεί και δοκιμαστεί, με την επόμενη φάση να περιλαμβάνει τη συναρμολόγηση και τις τελικές δοκιμές πριν την εκτόξευση με τον πύραυλο Long March 5B.
Η εκτόξευση του Xuntian το 2027 θα σηματοδοτήσει την ωρίμανση του διαστημικού προγράμματος της Κίνας, η οποία μεταβαίνει από την απλή παρουσία στο Διάστημα στην ηγεσία της επιστημονικής έρευνας αιχμής.
