Μια σημαντική εξέλιξη στον τομέα της σύγχρονης πολεμικής τεχνολογίας είδε το φως της δημοσιότητας, καθώς ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (PLA) της Κίνας παρουσίασε ένα νέο στρατιωτικό ρομπότ με την ικανότητα να αντιγράφει πιστά και σε πραγματικό χρόνο τις κινήσεις ενός ανθρώπου χειριστή. Η αποκάλυψη αυτή έρχεται να προστεθεί στη μακρά λίστα των κινεζικών επιτευγμάτων στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική στροφή του Πεκίνου προς την ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών στο πεδίο της μάχης.
Η τεχνολογία πίσω από την κίνηση
Σύμφωνα με αναφορές που προκύπτουν από την 12η Διεθνή Εβδομάδα Δοκίμων Στρατού (International Army Cadets Week), η οποία έλαβε χώρα στη Ναντζίνγκ, το σύστημα βασίζεται σε μια εξελιγμένη, ελαφριά συσκευή ανίχνευσης κίνησης που φοριέται από τον στρατιώτη. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά τηλεχειριζόμενα οχήματα που απαιτούν χειριστήρια και οθόνες, το συγκεκριμένο ρομπότ λειτουργεί ως μια «μηχανική προέκταση» του σώματος του χειριστή.
Όταν ο στρατιώτης εκτελεί μια πολεμική λαβή, μια κίνηση επίθεσης ή άμυνας, το ρομπότ αναπαράγει την ενέργεια αυτή ακαριαία. Αυτή η τεχνολογία “motion capture” επιτρέπει την αξιοποίηση της ανθρώπινης ευελιξίας και τακτικής σκέψης, ενώ παράλληλα διατηρεί τον χειριστή σε ασφαλή απόσταση από την πρώτη γραμμή του πυρός. Ουσιαστικά, μετατρέπει την εμπειρία και την εκπαίδευση του στρατιώτη σε μηχανική ισχύ, χωρίς να εκθέτει τον βιολογικό παράγοντα σε κίνδυνο.
Επίδειξη ισχύος στη Ναντζίνγκ
Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Μηχανικής Στρατού του PLA στην επαρχία Τζιανγκσού, παρουσία δοκίμων από οκτώ κινεζικές ακαδημίες, καθώς και περισσότερων από 30 ξένων δοκίμων από στρατιωτικές σχολές 13 διαφορετικών χωρών.
Κατά τη διάρκεια της επίδειξης, το ρομπότ κατέγραψε και εκτέλεσε με επιτυχία ελιγμούς επίθεσης, αποδεικνύοντας τη λειτουργικότητα του συστήματος τηλεχειρισμού. Ωστόσο, η τεχνολογία φαίνεται να βρίσκεται ακόμη σε στάδιο βελτιστοποίησης. Ένας δόκιμος από το Μαρόκο, ο οποίος είχε την ευκαιρία να δοκιμάσει το σύστημα, σχολίασε πως, αν και εντυπωσιακό, το ρομπότ έχει περιθώρια βελτίωσης. Ο ίδιος τόνισε πως η εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) σε σενάρια εφόδου και αναγνώρισης πεδίου θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του μηχανήματος στο μέλλον.
Πέρα από τη μάχη σώμα με σώμα
Η εκδήλωση στη Ναντζίνγκ δεν περιορίστηκε μόνο στο ανθρωποειδές ρομπότ μάχης. Παρουσιάστηκαν επίσης συστήματα εκκαθάρισης ναρκοπεδίων που χρησιμοποιούν οπτική αναγνώριση μέσω AI για τον εντοπισμό θαμμένων εκρηκτικών μηχανισμών. Αυτό καταδεικνύει μια ολιστική προσέγγιση από την πλευρά του PLA: τα ρομπότ δεν προορίζονται μόνο για επιθετικές ενέργειες, αλλά και για την υποστήριξη και προστασία των στρατευμάτων σε επικίνδυνα περιβάλλοντα.
Η συνύπαρξη αυτών των τεχνολογιών υποδηλώνει ότι το μέλλον των στρατιωτικών επιχειρήσεων θα χαρακτηρίζεται από τη συνεργασία ανθρώπου και μηχανής (human-machine teaming). Ενώ εταιρείες όπως η XPENG και η Neura πειραματίζονται με ανθρωποειδή ρομπότ για οικιακή ή εμπορική χρήση, ο στρατιωτικός τομέας παραμένει ο βασικός μοχλός πίεσης για την ανάπτυξη πιο ανθεκτικών και αυτόνομων μονάδων.
Στρατηγικές προεκτάσεις και προκλήσεις
Η ανάπτυξη ρομπότ που μιμούνται ανθρώπινες κινήσεις λύνει ένα από τα βασικά προβλήματα της ρομποτικής: την προσαρμοστικότητα. Οι τροχοφόρες ή ερπυστριοφόρες πλατφόρμες δυσκολεύονται σε ανώμαλα εδάφη ή εντός κτιρίων. Ένα δίποδο ή ανθρωπόμορφο ρομπότ, που καθοδηγείται από την ανθρώπινη κιναισθησία, μπορεί να κινηθεί σε σκάλες, να ανοίξει πόρτες και να χειριστεί αντικείμενα με τρόπο που τα πλήρως αυτόνομα συστήματα δυσκολεύονται ακόμη να επιτύχουν.
Παρόλα αυτά, η εξάρτηση από τον ανθρώπινο χειρισμό θέτει ζητήματα σχετικά με την καθυστέρηση μετάδοσης εντολών (latency) και την ευαλωτότητα των επικοινωνιών σε περιβάλλον ηλεκτρονικού πολέμου. Επιπλέον, η κριτική του Μαροκινού δοκίμου υπενθυμίζει ότι η μετάβαση από το εργαστήριο στο λασπωμένο πεδίο της μάχης απέχει ακόμη.
Το μέλλον είναι ήδη εδώ
Η Κίνα δείχνει αποφασισμένη να ηγηθεί στην κούρσα των εξοπλισμών νέας γενιάς. Η εικόνα ενός ρομπότ που εκτελεί πολεμικές τέχνες ή χειρίζεται οπλισμό μιμούμενο τον άνθρωπο δεν είναι πλέον υπόθεση κινηματογραφικού σεναρίου, αλλά απτή πραγματικότητα στα κέντρα εκπαίδευσης του PLA.
Καθώς η τεχνολογία των αισθητήρων και η ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων βελτιώνονται, είναι θέμα χρόνου τέτοια συστήματα να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο. Το ερώτημα που παραμένει δεν είναι αν τα ρομπότ θα μπουν στα πεδία των μαχών, αλλά με ποιους κανόνες εμπλοκής και σε ποιο βαθμό αυτονομίας θα λειτουργούν. Προς το παρόν, το «χέρι» που τραβάει τη σκανδάλη ή ρίχνει τη γροθιά παραμένει ανθρώπινο, έστω και αν το σώμα που εκτελεί την εντολή είναι κατασκευασμένο από μέταλλο και κυκλώματα.
